سرطان پوست یکی از شایعترین انواع سرطانها است که به دلیل تکثیر و رشد غیرقابل کنترل سلولهای پوستی ایجاد میشود. این نوع سرطان ممکن است افراد بسیاری را درگیر کند و میتواند به دلیل قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید، آفتاب گرفتن بدون محافظت و بیرویه یا رشد غیرقابل کنترل خالهای پوستی بوجود آید. سرطان پوست معمولاً صورت، گردن، دستها و پاها را درگیر میکند. در این مقاله، به بررسی این که سرطان پوست چیست و چه علائمی دارد، میپردازیم.
سرطان پوست چیست؟
همانطور که در مقدمه اشاره شد، سرطان پوست رشد کنترلناپذیر و غیرطبیعی سلولهای پوستی است که تودههای پوستی یا تومور در قسمتهای مختلف پوست ایجاد میکند. این تومورها ممکن است خوشخیم یا بدخیم باشند. خبر خوب این است که اگر سرطان پوست زودهنگام تشخیص داده شود، درمانهای موثری برای آن وجود دارد. اما اگر سرطان پوست بدخیم شود، سلولهای سرطانی ممکن است به نواحی اطراف و به ویژه به غدد لنفاوی منتقل شده و متاستاز شوند. بنابراین، تشخیص زودهنگام این بیماری بسیار حیاتی است. در ادامه به انواع و علائم سرطان پوست پرداختهایم.
انواع سرطان پوست
سرطان پوست در انواع خوش خیم و بدخیم پدیدار میشود که با شناخت هرکدام از انواع آن، میتوانید به تشخیص زودهنگام و درمان کمک کنید. انواع سرطان پوست عبارتند از:
کارسینوم سلول بازال (BCC)
سرطان کارسینوم سلول بازال در سلولهای پایه پوست شروع به رشد میکند و به آرامی پیشرفت میکند. این نوع سرطان معمولاً در مناطقی از پوست که در معرض نور خورشید قرار دارند، مانند صورت و گردن، شایع است. BCC در صورت تشخیص زودهنگام قابل درمان است.
کارسینوم سلول سنگفرشی (SCC)
سرطان کارسینوم سلول سنگفرشی در سلولهای سنگفرشی پوست که در لایه بیرونی پوست هستند، شروع به رشد میکند. این نوع سرطان میتواند به سایر قسمتهای بدن گسترش یابد و نواحی دیگر را درگیر کند. SCC نیز معمولاً در اثر قرار گرفتن در معرض نور خورشید پدید میآید.
ملانوما
ملانوما خطرناکترین نوع سرطان پوست محسوب میشود که سلولهای ملانوسیت یا تولیدکننده رنگدانهها را درگیر میکند. این نوع سرطان به سرعت رشد میکند و میتواند به سایر قسمتهای بدن گسترش یابد. ملانوما میتواند مرگبار باشد، اما با تشخیص زودهنگام و درمان موثر، شانس بقاء بیماران افزایش مییابد.
علائم سرطان پوست
پوست به عنوان اندام بیرونی بدن، تغییرات خود را به وضوح نشان میدهد. برخی از علائم هشداردهنده سرطان پوست شامل موارد زیر است:
تغییرات در خالها
تغییر در اندازه، شکل یا رنگ خالها: خالی که به طور ناگهانی بزرگتر یا تیرهتر شود.
خالی با لبههای نامنظم: خالی که دارای لبههای ناهموار یا غیرمنظم باشد.
خالهایی با رنگهای مختلف: خالی که دارای رنگهای مختلفی مانند قهوهای، سیاه، آبی، قرمز یا سفید باشد.
ضایعات پوستی جدید
برجستگیهای پوستی: برجستگیهای مرواریدمانند یا رنگ پوستی که ممکن است خونریزی یا پوستهپوسته شود.
زخمهای بهبود نیافته: زخمهایی که به راحتی خونریزی میکنند و بهبود نمییابند.
تغییرات در بافت پوست
لکههای قرمز یا صورتی: لکههایی با لبههای برجسته که به راحتی خونریزی میکنند.
برجستگیهای ضخیم و زبر: برجستگیهایی که ممکن است پوستهپوسته شوند و به زخم باز تبدیل شوند.
علائم عمومی
خارش، درد یا خونریزی یا هرگونه خال یا ضایعه پوستی که به خارش، درد یا خونریزی منجر شود.
کارسینوم سلول بازال (BCC)
- برجستگی مرواریدمانند یا رنگ پوستی که ممکن است خونی یا پوستهپوسته شود
- زخمهایی که به راحتی خونریزی میکنند و بهبود نمییابند
- لکههای قرمز یا صورتی با لبههای برجسته
کارسینوم سلول سنگفرشی (SCC)
- لکههای قرمز و پوستهپوسته که به راحتی خونریزی میکنند
- زخمهایی که بهبود نمییابند و ممکن است به زخم باز تبدیل شوند
- برجستگیهای ضخیم و زبر که ممکن است پوستهپوسته شوند
ملانوما
- خالهای جدید یا تغییرات در خالهای موجود
- خالی با لبههای نامنظم و رنگهای مختلف (قهوهای، سیاه، آبی، قرمز، سفید)
- خالی که اندازه آن بزرگتر از قطر یک پاککن مداد (حدود 6 میلیمتر) است
- خالی که به خارش، درد یا خونریزی منجر میشود
عواملی که ریسک سرطان پوست را افزایش می دهند
برخی عوامل خطر که ممکن است احتمال ابتلا به سرطان پوست را افزایش دهند عبارتند از:
- قرار گرفتن در معرض نور خورشید به مدت طولانی و بدون استفاده از محافظت مناسب.
- پوست روشن و سابقه آفتابسوختگی
- سابقه خانوادگی سرطان پوست
- سیستم ایمنی ضعیف
درمان سرطان پوست
برای درمان سرطان پوست، ابتدا پزشکان نوع و مرحله و همچنین محل تومور را معاینه و بررسی میکند. در انواع سرطان سنگفرشی یا بازال، پزشکان با جراحی، تومور را برداشته و پوست را تمیز میکنند؛ همچنین در انواع سرطان پوست سنگفرشی و بازال بعد از برداشتن لایه ای تومور، هر لایه به صورت میکروسکوپی برداشته شده و از پاک شدن پوست از سلولهای سرطانی، اطمینان حاصل میشود. در تومورهای بزرگ و یا در قسمتهای حساس پوست، روش جراحی موثر است و البته پزشکان از روشهای دیگری مانند کرایوتراپی، کورتاژ و الکتروکوتر استفاده کرده و یا درمان با لیزر انجام میدهند.
در درمان ملانوما نیز پزشکان برای برداشتن تومور از جراحی استفاده میکنند؛ اما در صورتیکه ملانوما پیشرفته شده و وارد فاز خطرناک شده باشد، پزشکان از شیمی درمان و پرتو درمانی برای از بین بردن کامل سلولهای سرطانی استفاده میکنند. همچنین تیم پزشکی در مراحل پیشرفته بیماری، ممکن است با روشهای پیشرفته سلولهای سرطانی را هدف قرار دهند.
چگونه از سرطان پوست پیشگیری کنیم؟
همیشه گفته شده که پیشگیری بهتر از درمان است. برای پیشگیری از انواع سرطان پوست موارد زیر را رعایت کنید:
- استفاده از کرمهای ضدآفتاب با SPF مناسب
- پوشیدن لباسهای محافظ در مقابل نور خورشید
- اجتناب از استفاده از سولاریوم
- بررسی منظم پوست خود و مراجعه به پزشک در صورت مشاهده هرگونه تغییر مشکوک
نتیجهگیری
یکی از شایعترین انواع سرطان، سرطان پوست است که در صورت درمان نکردن به موقع، ممکن است بسیار خطرناک بوده و یا حتی مرگبار باشد. به همین دلیل با محافظت از پوست از ایجاد سرطان پوست جلوگیری کرده و در صورت دیدن علائم اولیه و دیدن هر گونه تغییرات مشکوک، برای درمان به پزشک مراجعه کنید.
بدون دیدگاه