خالهای پوستی، یکی از رایجترین مشکلات زیبایی به شمار میآیند که بسیاری از افراد با آن مواجه میشوند. داشتن خالهای سیاه پوستی میتواند زیبایی و اعتماد به نفس فرد را کاهش دهد. چه بسا که بعضی از خالها در برخی نقاط خاص بدن یک معیار زیبایی به شمار میآید اما باقی خالها، معمولا ظاهری زننده دارند و افراد همیشه به دنبال راه حلی برای درمان و از بین بردن آنها میگردند. البته قبل از پیدا کردن بهترین روش برای برداشت خال، بهتر است که نوع خال پوستیمان را بشناسیم. زیرا با شناخت نوع خال میتوان بهترین روش درمان را برای برداشتن خال پوستیمان در پیش بگیریم. این عارضه میتواند به دلیل عوامل مختلفی مانند ژنتیک، تغییرات هورمونی، استفاده از برخی محصولات شیمیایی وحتی برخی بیماریها ایجاد شود. در ادامه هر یک از انواع خالهای پوستی، بررسی خواهد شد تا اطلاعات بیشتری در مورد علائم، روشهای تشخیص و درمان آنها به دست آورید.
انواع خالهای پوستی
خال در انواع گوناگون، نوعی ضایعه خوش خیم پوستی محسوب میشود. این عارضه یک توده سلولی است که از تجمع سلولهای ملانوسیت تشکیل شدهاند. ملانوسیتها، رنگدانههای پوستی هستند که در یک خال معمولی به صورت خوشهای کنار هم قرار میگیرند. خالهای معمولی، ممکن است از بدو تولد با انسان همراه باشند و یا بعدها با تابش نور آفتاب یا عوامل مشابه تشکیل شوند. خالها ممکن است همان گونه که غیر منتظره روی بدن ظاهر میشوند، از بین هم بروند. البته احتمال از بین رفتن خال بعد از چهل سالگی بسیار کم است. برخی خالها در هنگام تولد کم رنگ بوده و به مرور زمان پر رنگتر میشوند به همین دلیل ممکن است تصور کنیم که این خالها به تازگی ایجاد شدهاند. وجود خالها در بدن جنبه موروثی دارد، اما به طور کلی تعداد زیاد یا کم خال نشانه بیماری خاصی نیست. خالها به طور کلی نیاز به درمان ندارند و خطری را ایجاد نمیکنند. خالها از نظر اندازه، رنگ و شکل انواع مختلفی دارند و عوامل ایجادشان نیز متفاوت است. در ادامه به بررسی انواع خال می پردازیم.

خالهای معمولی: این خالها که به آنها خالهای اکتسابی میگویند به رنگ صورتی یا قهوهای دیده میشوند و دارای لبههای کاملا مشخص هستند. این خالها هیچ گونه خطر یا آسیب جدی برای فرد ندارند.
خال گوشتی: این نوع خال رایجترین خال در بین مردم است، خال گوشتی یک زائده گوشتی، برجسته و تیره رنگ در اندازهها و اشکال مختلف است و در همه جای بدن میتوان آن را دید و هر انسانی حداقل یک یا دو خال گوشتی در بدن دارد. خال گوشتی در بین انواع خالها، خوش خیم است.
خال جانکشنال: این خال معمولا در کف پا و در نواحی اعضای تناسلی ایجاد میشود. رنگ آن قهوه ای روشن یا تیره و به ندرت مشکی است. از دو سالگی در بدن ایجاد میشود و تا سن بلوغ از بین میرود و معمولا اندازه آن کمتر از یک سانت است.
خال مرکب: این خال ترکیبی از دو خال گوشتی و جانکشنال است. بیشتر رو تنه دیده میشود و کمتر روی دستها و پاها و صورت دیده میشود. رنگ آن قهوهای تیره یا روشن است و فرم خاصی ندارد و اندازهاش معمولا کوچک است.
خال درمال: این خالها برجسته و گنبدی هستند و رنگ آنها قهوهای روشن است و هر چه به سطح پوست نزدیکتر میشوند، رنگشان روشنتر میشود. در سنین پایین کمتر تشکیل میشوند.
خال آبی: این خال یک لکه آبی پر رنگ است که ممکن است هم سطح پوست یا کمی برجسته باشد و معمولا بر روی سر و گردن و صورت دیده میشود.
خال قرمز: لکههای رایج و بی ضرر بر روی پوست هستند و با توجه به نامشان به رنگ قرمز هستند. خال قرمز گوشتی برجسته بوده و قطر آنها تا 5 میلیمتر میرسد و اغلب در تنه و اندام فوقانی به وجود میآیند. این خال از رگهای خونی کوچک و یا مویرگها تشکیل میشوند که اغلب آنها خوش خیماند و خطری برای فرد ایجاد نمیکنند. این خالها بیشتر به خاطر کهولت سن به وجود میآیند و به ندرت در کودکان اتفاق میافتد.

خال ملانوسیتی: این خال، نوعی خال مادرزادی است که از بدو تولد همراه با نوزاد است که ممکن است کوچک یا بزرگ باشد و معمولا با رشد نوزاد کوچکتر، کم رنگتر میشوند تا کاملا از بین بروند. معمولا در پشت گردن، نزدیک به اندام تحتانی و روی کمر نشکیل میشوند. برخی از این خالها به قدری بزرگ و پررنگ هستند که احتمال از بین رفتنشان کم است. این نوع خالها میتوانند به خال بد خیم تبدیل شوند و مستعد سرطان پوست هستند.
خال دیسپلاستیک: در افرادی با رنگ پوست روشن بیشتر دیده میشوند و شبیه خالهای ترکیبی هستند. در ابعاد و اندازههای نامنظم بدون حیطهای مشخص، گاهی کمی برجسته و گاهی کاملا مسطح دیده میشوند. این خالها معمولا روی شانهها، بازوها و کمر دیده میشوند. شاخصه اصلی آنها تجمع تعداد زیادی از این نوع خال در یک ناحیه از بدن است. این خالها مستعد سرطانی شدن هستند.
خال هاله دار: این خالها شبیه به ضایعات رنگی اما با هالهای از رنگ روشن دیده میشوند و بیشتر در نوجوانان و جوانان دیده میشوند. در صورت بروز و تشکیل این خال در سنین بالا و یا تغییر فرم آن در این سنین، باید جدی در نظر گرفته شوند. خال هالهدار میتواند در این سنین( سن بالا) یک خال بد خیم و از انواع سرطانی باشد.
انواع خالهایی که مستعد سرطانی شدن هستند
در حالت کلی، خالها ضایعهای کاملا طبیعی و بدون خطر هستند ولی برخی خالها ممکن است به مرور زمان در اثر عوامل متعددی (مانند اشعه مضر فرابنفش، درمانهای رادیوتراپی، داشتن سیستم ایمنی بسیار ضعیف و یا سابقه ابتلا به سرطان) به خالی کاملا سرطانی تبدیل شوند. تبدیل خالهای معمولی به سرطانی اغلب با علائم مختلفی همراه است که مهمترین آنها عبارتند از :
- زخمی شدن خالها یا خونریزی کردن آنها
- از بین رفتن تقارن موجود در خالها
- تغییر رنگ، شکل و یا اندازه خالها
- بروز درد و ناراحتی در ناحیه خالها

برای تشخیص خال سرطانی از خال معمولی، همانگونه که گفته شد یکی از علائم سرطانی شدن خالها تغییر رنگ، شکل و اندازه آنها است که در طول زمان برای خال اتفاق میافتد. از همین رو بهترین راه تشخیص سرطان خالها، چک کردن فاکتورهای ظاهری آنهاست. این پنج فاکتور عبارتند از:
- خالهای سرطانی معمولا تقارن مناسبی ندارند و این عدم تقارن در اکثر موارد مانند رنگ،ضخامت یا حتی طرح خال قابل مشاهده است.
- خالهای معمولی اغلب حاشیه گرد و هموار دارند ولی خالهای سرطانی فافد هر گونه مرز مشخص هستند.
- خالهای معمولی دارای رنگ ثابت متمایل به قهوه ای تیره یا روشن دارند در حالی که خالهای سرطانی هیچ طیف رنگی مشخصی ندارند و هرچه زمان میگذرد تیرهتر هم میشوند.
- خالهای معمولی، در تمامی موارد بیشتر از 6 سانتی متر نمیشوند ولی خالهای سرطانی گاهی از 6 سانتی متربیشتر هم میشوند.
- خالهای معمولی اغلب شکلی گرد و بیضی مانند دارند ولی خالهای سرطانی معمولا تغییر حالت میدهند و گاهی با احساس خارش یا حتی خونریزی همراه میشوند.
بهترین روش برای برداشتن خال
اکثر افراد، به دلیل زیبایی بیشتر افدام به برداشتن خال میکنند ولی اگر این خالها سرطانی باشند، تنها راه برداشتن آنها جراحی است. انواع روش برداشتن خال شامل موارد زیر میشود:
برداشتن خال با لیزر: لیزر برای برداشتن خال صورت اثر بخشی بسیار بالایی دارد و به طور کلی انواع خالهای عروقی، مسطح و لکهای پوستی قهوهای یا سیاه را میتوان به آسانی با لیزر بر طرف کرد. درمان با لیزر حدود 2 تا 3 جلسه طول میکشد و برداشتن خال با لیزر بدون درد، خونریزی و ایجاد هر نوع اسکار روی بدن یا صورت انجام خواهد شد. جای لیزر حدود 2 تا 3 ماه قرمز و متورم میماند که با گذشت زمان کاملا بر طرف میشود.
برداشتن خال با سوزاندن: یکی از قدیمیترین روشهای برداشتن خال بدن و صورت سوزاندن آنها به وسیله دستگاه کوتر است. این دستگاه با تولید گرما و به کمک جریان برق در جهت سوزاندن خالها اقدام میکند. اما از معایب این روش ایجاد جای اسکار یا چاله در خالهای عمیق و ریشهدار است به همین دلیل معمولا برای برداشتن خال سطحی و کوچک صورت از این روش استفاده میکنند.

برداشتن خال با جراحی: رفع خال با جراحی به سه روش انجام میشود. تراشیدن؛ پزشک پس از تزریق بی حسی موضعی در خال مورد نظر، برش ایجاد کرده و برای هم سطح سازی آن را میتراشد. پانچ بیوپسی؛ در این روش خالهای کوچک و ریز را با دستگاه مخصوص دارای قطعه مربع شکل روی پوست پانچ میکنند. جراحی برشی؛ این روش بیشتر برای خالهای بد خیم استفاده میشود که توسط برش کامل، خال مورد نظر را برداشته و بخیه میزنند.
برداشتن خال با روش کرایو یا فریز کردن: این روش برای خالهایی که ریشه عمیقی ندارند و غیر سرطانی هستند استفاده میشود. در این روش به کمک دستگاه مخصوص مقداری مشخص نیتروژن مایع را روی خال میریزند و شوک سرمایی ایجاد شده، فرایند خون رسانی به سلولهای خال متوقف خواهد شد و پزشک برای برداشتن آنها اقدام میکند. عیب این روش، عدم کنترل کامل پزشک و امکان آسیب رسیدن به سلولهای سالم پوستی است.
برداشتن خال با پلاسما: یکی از جدیدترین روشهای درمانی و زیبایی، برداشتن خال با پلاسما است. با کمک این روش میتوان خال نواحی حساس صورت مانند پلک و گوشه چشم را بدون درد و خونریزی بر طرف کرد. از طرفی دقت بالا و جای زخم بسیار کوچک، از مزیتهای برداشتن خال با این روش است.
برداشتن خال با RF: این روش با کمک امواج رادیو فرکانسی (RF) لایههای مختلف خال، زگیل و سایر ضایعات پوستی تراشیده میشود. در این روش رفع خال بسیار تمیز و بدون هیچ جای اسکاری انجام خواهد شد.
چه مراقبتهایی بعد از رفع خال نیاز است؟
- باید به مدت 48 ساعت محل برداشت خال را شستشو ندهید.
- کرمهای تجویز شده توسط پزشک را طبق دستور استفاده کنید.
- تا سه روز بعد از برداشتن خال، از مواد آرایشی در محل عمل استفاده نکنید.
- از دستکاری محل زخم خودداری کنید.
- از کرمهای لایه بردار تا یک ماه بعد از عمل استفاده نکنید.
- تا یک هفته بعد از برداشتن خال، از قرار گرفتن در معرض نور خورشید بپرهیزید.
برداشتن خال به روش خانگی
برداشتن خال به روش خانگی از نظر علمی ثابت نشده است و ممکن است خطرناک باشند به همین دلیل قبل از انجام آنها باید با پزشک متخصص پوست مشورت کنید. در روشهای خانگی برای از بین بردن خال میتوان از مواد طبیعی مانند: سیر، سرکه سیب، پوست موز، آب اکسیژنه، آلوئه ورا، روغن درخت چای، روغن بذر کتان، روغن کندر، استفاده از ید بر روی خال، مخلوط جوش شیرین و روغن کرچک استفاده کرد.
سخن پایانی
باید دانست که اولین قدم برای درمان خالهای پوستی، شناسایی دقیق نوع آنها است، زیرا روش درمانی برای خالهای مختلف، متفاوت است. برای درمان خالهای سطحی و کوچک، استفاده از لیزر با توان کم و روشهای درمان خانگی مناسب است. اما درمان خالهای بزرگتر یا عمیق تر، نیاز به روشهای جراحی دارد. درمان خالهای پوستی نیاز به توجه، انتخاب روش درمانی مناسب و پیروی از دستورالعملهای پزشک دارد تا بتوان به نتایج مطلوب رسید و همچنین، حفظ آرامش و امیدواری و تحمل طولانی مدت برای بهبود کامل آن ضروری است. در اینجا به بررسی انواع خالهای پوستی و درمان آن پرداختیم، امیدواریم که این مطالب به رفع و بهبود مشکل شما کمک کند.


بدون دیدگاه